De COGEM in cijfers

Zwaartepunt activiteiten bij adviesvragen medisch en veterinair onderzoek

In 2019 heeft de COGEM 75 adviezen (71) en signaleringen (4) uitgebracht. Een overzicht van de specifieke publicaties is te vinden onder de tab ‘Overzicht publicaties’. Verder heeft de COGEM een internationaal symposium georganiseerd en zijn er 4 in opdracht van de COGEM opgestelde onderzoeksrapporten in 2019 verschenen.

Het aantal in 2019 uitgebrachte publicaties was hoger dan in 2018 (71). Alleen in 2017 heeft de COGEM meer adviezen en signaleringen uitgebracht. Het afgelopen jaar zijn meerdere adviesvragen over met name classificaties van organismen gebundeld in één advies. Indien dit niet was gebeurd, waren er 86 adviezen en signaleringen uitgebracht.  Zoals de laatste jaren gebruikelijk was de subcommissie Medisch Veterinair (ScMV) bij de meeste publicaties betrokken.

Adviezen en signaleringen per subcommissie
Figuur 1: Adviezen en signaleringen per subcommissie

Adviezen

Negentig procent van de publicaties betroffen gevraagde adviezen naar aanleiding van vergunningaanvragen en verzoeken tot pathogeniteitsclassificaties van micro-organismen. Tien procent van de publicaties betroffen ongevraagde adviezen en signaleringen over meer generieke onderwerpen.

In de adviezen kan een onderscheid gemaakt tussen het type van vergunningaanvraag: Ingeperkt Gebruik, Introductie in het Milieu, en Markttoelatingen. Ingeperkt Gebruik betreft experimenten die in laboratoria, dierverblijven of kassen e.d. plaatsvinden. Introductie in het Milieu zijn alle vergunningaanvragen waarbij experimenten met ggo’s worden gedaan buiten ingeperkte ruimtes zoals veldproeven en gentherapie-studies. Markttoelatingen zijn vergunningen voor commerciële activiteiten met ggo’s. Vergunningverlening voor markttoelatingen van ggo’s is geen nationale aangelegenheid (zoals Introductie in het Milieu of Ingeperkt Gebruik), maar betreffen gecentraliseerde EU-procedures. Een afgegeven vergunning voor marktoelating geldt dan ook voor alle EU-lidstaten. De toelatingsprocedure voor import of teelt van gg-gewassen verloopt via de European Food Safety Authority (EFSA) en die voor medicijnen via de European Medicines Agency (EMA). EU regelgeving bepaalt dat de laatste procedure in zijn geheel vertrouwelijk is, inclusief om welke middelen het gaat. COGEM adviezen hierover worden dan ook niet gepubliceerd.

Publicaties per vergunningscategorie
Figuur 2: Publicaties per vergunningscategorie

Het aantal adviezen over vergunningaanvragen voor klinische studies en markttoelatingen van gg-medicijnen voor mens en dier is het afgelopen jaar wederom gestegen. Het zwaartepunt in de werkzaamheden van de COGEM verschuift steeds verder naar medische en veterinaire toepassingen. De medisch en veterinaire sector neemt niet langer alleen de belangrijkste positie in bij de adviesvragen voor Ingeperkt Gebruik, maar nu ook bij Introductie in het Milieu en Markttoelatingen. Landbouw en plantenbiotechnologie krijgt daarmee een steeds minder prominente positie binnen de werkzaamheden van de COGEM.

grafiek 3
Figuur 3: Publicaties uitgesplitst per subcommissie en vergunningscategorie

Signaleringen

Naast de adviezen over de risico’s voor mens en milieu van werkzaamheden met ggo’s, heeft de COGEM ook een viertal signaleringen uitgebracht ter informatie van politiek en beleid. In oktober verscheen de signalering ‘Geen roos zonder doornen; Implicaties van een product-georiënteerde regelgeving voor gg-gewassen in Europa’. In deze signalering is, - naar aanleiding van de discussie rond regelgeving over de ‘new plant breeding techniques’ (NPBTs) en de recente uitspraak van het Europese Hof dat gewassen verkregen via gerichte mutagenese onder de ggo-regelgeving vallen-, onderzocht wat de implicaties zouden zijn van een wijziging van de grondslag van de EU ggo-regelgeving. Volgens sommigen moet de huidige Europese proces-georiënteerde regelgeving omgezet worden naar een zogenaamde product-georiënteerde regelgeving. Uit de signalering blijkt dat de proces- en product-georiënteerde aanpak voor de regulering van ggo’s niet zonder meer uitwisselbaar zijn. Beide grondslagen hebben hun eigen voordelen, knelpunten en nadelen. Ook blijken de verschillen tussen de uitwerking van beide benaderingen op sommige aspecten kleiner dan vaak gedacht, bijvoorbeeld ten aanzien van het aantal en soort gereguleerde gewassen.
Naast twee signaleringen naar aanleiding van de uitkomsten van in opdracht van de COGEM uitgevoerd onderzoek, heeft de COGEM een korte update uitgebracht bij haar eerdere signalering ‘Ingrijpen in het DNA van de mens’. Dit naar aanleiding van de geboorte van de twee Chinese baby’s waarbij een modificatie in hun DNA is aangebracht met als doel immuniteit tegen HIV te verkrijgen.

Symposia

De COGEM heeft op 10 oktober 2019 het symposium ‘Gene Edited Crops; Global perspectives and regulation’ georganiseerd in de zaal van de Eerste Kamer in Den Haag. Het symposium werd geopend door de minister van IenW en na afloop van haar speech is de signalering ‘Geen roos zonder doornen’ aan haar aangeboden. Daarnaast heeft de COGEM een side event bij het internationale CRISPRCon event in Wageningen op 21 juni helpen organiseren. Het initiatief ging uit van de Raad voor Dierenaangelegenheden die een hoorzitting over gene editing bij dieren organiseerde.

Onderzoeksrapporten

In 2019 zijn vier in opdracht van de COGEM opgestelde onderzoeksrapporten gepubliceerd. Twee van de onderzoeksrapporten betroffen projecten die in 2018 al waren afgerond, maar door de drukte op het secretariaat pas in 2019 vergezeld met een aanbiedingsbrief aan de minister konden worden aangeboden. Op de inhoud van de onderzoekrapporten wordt ingegaan onder het tabblad Onderzoek.